Classics

Programma TAVENU #Classics

#Classics

Na het afgelopen jaar een aantal zeer speciale concerten te hebben gegeven, was het voor de orkestleden van TAVENU wel weer eens een keer lekker om terug te keren naar een ‘klassiek’ harmonieconcert. Weer even ouderwets, maar dan wel met een knipoog, daarom staan er ook een hashtag voor ‘Classic’.

Klassiek is in ieder geval de programma-opzet: van alles wat, zoals eigenlijk al jarenlang gebruikelijk is bij concerten in de harmonie/fanfare-wereld. Niets geen thema, zoals op het eerste gezicht: gewoon een aantal stukken die leuk zijn om te spelen en die deels ook op het programma gekomen zijn door inbreng van onze eigen leden.

Klassiek is ook de opzet: twee delen met een pauze. Eigenlijk hoort daar dan ook een loterij tussen, maar we hebben besloten die deze keer maar achterwege te laten, u kunt rustig koffie drinken dus.

 

Voor de pauze

Overture to the Gadfly – Dimitri Shostakovich

In 1955 is Dimitri Shostakovich op de toppen van zijn roem. Twee jaar daarvoor is de premiere van zijn 10e symfonie, onmiskenbaar een van de grote orchestrale werken van de 20e eeuw. Shostakovich weet echter vaak een brug te slaan tussen het klassieke repertoire en de moderne tijd, hij schrijft niet voor niets naast grote symfonieën ook filmmuziek. De muziek die hij schreef voor de Gadfly, een kostuumdrama over een Russische held in het Italie van 1830, is vooral een klassieker geworden door de Romance voor viool en orkest, die later ook gebruikt is in de serie Reilly, Ace of Spies. Klassiek voor het werk van Shostakovich is het echter ook dat sommige werken pas laat op waarde worden geschat. Zo ook deze overture.

Oregon – Jacob de Haan

Vraag je naar een gemiddelde van zo tussen de 35 en 55 jaar oud naar een klassieker op het gebied van de harmoniemuziek, dan noemt hij of zij Oregon van Jacob de Haan. Dit werk heeft aan het begin gestaan van een vernieuwing die de gebroeders De Haan in de blaasmuziek van het laatste kwart van de twintigste eeuw heeft ingezet. Vanaf het moment dat de broers hun uitgeverij De Haske startten, was het een beetje gedaan met de traditionele uitgeverijen in Nederland. Veel meer originele werken, dichter bij de orkesten en minder gestoeld op klassieke muziek. Na Oregon heeft De Haan het nog met andere Amerikaanse staten geprobeerd, maar met veel minder succes.

Peer Gynt Suite, deel 2 en 4 – Edvard Grieg

In de klassieke toneelcanon is Peer Gynt een van de grote dramatische werken uit de neoromantiek. Het verhaal van de zonderlinge jongen die met zijn moeder in een hutje in de bergen woonde en vlak voor zijn bruiloft, na de dood van zijn moeder, ineens verdween en pas jaren later na veel omzwervingen zijn geliefde weer vond, is meeslepend. Solvejg was op hem blijven wachten, al die jaren; een klassiek liefdesverhaal ontspon zich toen Peer in haar armen stierf nadat hij terugkeerde van zijn reizen.

Edvard Grieg schreef er muziek bij, voor tijdens het toneelstuk. De twee delen die we uitvoeren zijn wereldberoemd, niet in de laatste plaats omdat een van de delen ook een dankbaar thema is bij computerspelletjes.

Charles Chaplin – Marcel Peeters (minus Mandoline Song, en met korter eind)

Wie heeft ooit geweten dat een van de monumenten van de film een groot deel van de muziek bij zijn films zelf schreef? Al wist u het niet, weet u het nu. De nummers die we uit de films van Charley Chaplin gaan spelen, zijn grotendeels van zijn eigen hand. Marcel Peeters heeft ze uiteindelijk bewerkt voor harmonieorkest.

En zo komt het dat de maker van filmklassiekers als The Great Dicator en handenvol slapsticks niet alleen geschiedenis heeft geschreven als een van de eerste filmmakers die montagetechnieken gebruikte om zijn films nog beter te maken, maar ook naam heeft gemaakt als componist.

Florentiner Mars – J. Fucik

Een harmonieorkest is geen hoempapa-orkest en daarom speelt het gemiddelde harmonie-orkest vaak toch nog maar een mars. TAVENU ook, maar dan wel een mars van een van de grootmeesters van de klassieke orkestmars.

 

Na de pauze

Forget me not, O dearest Lord – J.S. Bach, arr. A. Reed

In een programma rond klassieken kan dit werk eigenlijk niet ontbreken en dat is niet alleen omdat J.S. Bach nu eenmaal tot de canon behoort op het gebied van klassieke muziek, maar ook omdat Alfred Reed, de arrangeur van dit koraal, een van de grondleggers is geweest van de hedendaagse blaasmuziek. Een aantal grote orkestwerken van zijn hand wordt met enige regelmaat door toporkesten uitgevoerd, zoals El Camino Real en Armenian Dances. Maar ook zijn arrangementen zijn prachtwerken op zich.

Tom Sawyer Suite – Franco Cesarini

Je zult maar Tom Sawyer heten, een tot dan toe onbekende auteur, Mark Twain, tegenkomen en vervolgens door die auteur bestempeld worden als hoofdpersoon in een aantal van zijn boeken, omdat je hem zo doet denken aan drie jochies uit zijn eigen kindertijd. Het overkwam ene Tom Sawyer uit San Francisco. De werken van Mark Twain werden klassiekers in de jeugdliteratuur; het werk van Franco Cesarini werd door leden van TAVENU genoemd als een stuk dat ze graag nog een keer op het programma zouden zien. Weer twee vliegen in een klap dus. En de echte Tom Sawyer? Die werd brandweerman en redde ooit negen levens. Best een held dus.

Het werk heeft overigens vijf delen. Uitkijken met te vroeg klappen dus!

Jupiter Hymn – Gustav Holst

Holst was naast componist en dirigent ook leraar en had een ontzettend brede interesse. In 1913 besloot hij een werk te schrijven rond de planeten met als doel de planeten alle op geheel eigen wijze muzikaal te verklanken. Ironisch genoeg was de planeet Mars, genoemd naar de god van de oorlog, als eerste aan de beurt, in 1914, aan het begin van de Eerste Wereldoorlog. De muziek uit de Planets van Holst is voor veel doeleinden gebruikt, met name ook in Science Fiction-films. Omdat Holst ook een van de eerste componisten is geweest die specifieke muziek voor blaasorkest heeft geschreven, hoort hij dubbel en dwars in ons rijtje klassieken thuis. Eigenlijk wilden sommige orkestleden alle delen van The Planets spelen, maar dan had u hier morgen nog gezeten. We doen dus een stukje, van Jupiter.

Symphonic Marches – John Williams, arr. Maurice Hamers

John Williams is de grondlegger van de moderne filmmuziek en alleen daarom hoort hij al in het rijtje klassiekers thuis. Maar de goede man heeft ook muziek voor andere gelegenheden geschreven. We hadden een concert van drie uur kunnen geven als we alle fantastische muziek die hij gecomponeerd heeft, hadden willen laten horen, maar we hebben gekozen voor drie marsen (op zich ook weer een klassiek element op een harmonie-concert).

De eerste mars komt uit Indiana Jones, de tweede uit Star Wars en de derde mars, misschien wel de beste mars aller tijden (op Arnhem na) is de overwiningsmars die op de Olympische Spelen van 1984 werd gespeeld bij de huldiging van medaillewinnaars. Ria Stalman heeft er dus nog op gemarcheerd, dat moet een feestelijk gezicht zijn geweest…

Rivierencyclus – Malando, Kees Vlak

Muzikant zijn in een harmonie en nooit de Rivierencyclus gespeeld hebben, stond 50 jaar geleden te boek als sterven als onvolwaardig mens. Het stuk hoorde er gewoon bij. Dat leidde ook gelijk een beetje de ondergang van het stuk in het moderne repertoire in: er zijn heel veel toch iets minder goede opvoeringen van dit werk bekend. Het stuk bestaat uit drie delen en begint al vrij snel met een legendarische paukensolo. De drie rivieren die worden uitgebeeld zijn de Rio Negro, de Orinoco en de Chubut. De rivieren zijn dan weer rustig, dan weer heel wild, dus de delen zijn tamelijk onvoorspelbaar voor de luisteraar.

Het geheel swingt wel, dat kon je aan Arie Maasland, de Rotterdammert die schuilging achter het pseudoniem Malando, wel overlaten.